Tha Thứ Sớm Sẽ Được Vui Vẻ Sớm


THA THỨ CHO NGƯỜI

Tiểu Sử Pháp Sư Thánh Nghiêm

Pháp sư sanh năm 1930 tại huyện Nam Thông, tỉnh Giang Tô. Ngài xuất gia năm 13 tuổi, đã từng nhập thất 6 năm tại núi Cao Hùng, Đài Loan. Sau đó ngài đi du học ở Nhật Bản và lấy bằng tiến sĩ văn học tại trường đại học Lập Chính năm 1975.

Ngài là một thiền sư, một lãnh tụ tôn giáo và tinh thần, nhà giáo dục, học giả, nhà văn nổi tiếng quốc tế. Ngài đặc biệt chú trọng việc đề xướng giới hạnh, thiền tu thực tiển, tri kiến rõ ràng. Ngài còn đem nghĩa lý Phật học tinh thâm kết hợp với phương pháp dưỡng sinh đơn giản dễ hiểu để chỉ dẫn hoạt động tu thiền.

Mục tiêu mà pháp sư muốn tuyên truyền đó là đề cao phẩm chất của con người, xây dựng cõi tịnh độ nhân gian; chủ trương dùng giáo dục để thực hiện vấn đề cần quan tâm và dùng sự quan tâm này để đạt được mục đích giáo dục.

Ngài sáng lập ra trường đại học xã hội nhân văn, với hệ thống từ thiện, văn hóa giáo dục, các khóa tu thiền trong và ngoài nước núi Pháp cổ, đại học Tăng-già, đạo tràng Tăng Đoàn , 7 hội từ thiện, bốn tờ tập san định kỳ bằng hai thứ tiếng Hoa, Anh.

Gần một trăm tác phẩm của ngài được xuất bản bằng ba thứ tiếng Hoa, Nhật, Anh tại các châu Á, châu Âu và Châu Mỹ.

CÙNG BỆNH PHẢI BIẾT THƯƠNG NHAU

Trong suốt cuộc đời, từ lúc sanh ra cho đến già chết, những người mà chúng ta thường gặp qua đều là những người phàm phu, những người bình thường. Tại sao gọi họ là những người phàm phu, bình thường? Vì cái chính là họ có tâm tham lam, sân hận, hoài nghi, ngạo mạn, ngu si v.v…

Nếu như chúng ta bình tỉnh và suy xét thì: Ví như ta là một bậc thánh thì các vấn đề tham, sân, si… thuộc phàm phu kia không gây cho ta sự khó khăn, phiền toái; Nhưng chính vì ta cũng là một người bình thường, cho nên khi chúng ta vừa thấy những vấn đề sai phạm của người khác thì chúng ta phải hiểu và tha thứ cho họ chớ!

Nếu hiểu được bản thân mình cũng là một người phàm phu, cũng sẽ có những việc làm sai quấy, cũng có những khuyết điểm thì hãy nhớ lấy câu “Cùng bệnh phải biết thương nhau” mà tha thứ cho người khác. Nên hiểu và tha thứ cho những người có hoàn cảnh mà chúng ta đã từng mắc phải, vì họ đều là những người phàm phu, bình thường.

Người bình thường thì có những vấn đề bình thường ( Tham, sân, si…) đó là lẽ đương nhiên, chúng ta không nên phiền trách, ghét bỏ hay oán hận họ. Người có tâm như thế trong Phật pháp gọi là Từ bi.

Đạo Phật dạy chúng ta không nên trách móc người, mà nên dùng tâm từ bi rộng lớn để hiểu và tha thứ cho người, quan tâm đến người; Đồng thời đạo Phật cũng dạy chúng ta biết tự xét lại bản thân, cải thiện bản thân để dần dần có được cuộc sống hoà bình hạnh phúc cho mình và người. Hoàn cảnh sống cũng nhờ đó mà trở nên thanh tịnh hơn.

“ Không phải chỉ có người khác mới có tham, sân si mà ngay chính mình cũng có những tánh này. Hiểu được như vậy mình sẽ không còn giận người. ”

CHUYỂN HOÁ LÒNG ĐỐI ĐỊCH THÀNH TÂM TỪ BI

Tha thứ cho người khác thật là một việc làm không dễ. Ngay khi người khác nói với bạn bằng những lời lẽ ngang ngược thì làm sao bạn có đủ tâm bình tỉnh để tha thứ cho họ?

Bạn nên nghĩ như vầy: “ Họ đã ăn nói ngang ngược, vậy ta càng phải nên nói lý với họ, không được tức giận, nếu không thì mình sẽ càng nóng giận và phiền não thêm”. Bạn nên dùng tâm niệm tốt để chuyển hoá cách nhìn của mình đối với người, vật, sự vật. Làm được như vậy chính là người có tâm Từ bi.

Nếu có một người nào đó vô duyên, vô cớ trừng mắt nhìn bạn, bạn có thể suy nghĩ về phương diện tốt: “ Họ trừng mắt nhìn mình, có lẽ là hôm nay mình có làm điều gì đó không vừa lòng họ, họ trừng mắt nhìn mình là để cảnh tỉnh mình, mình nên cảm ơn họ mới phải.”

Sự biểu lộ thái độ của người khác cũng chính là tấm gương để chúng ta soi rọi lại mình. Vì vậy, nếu thấy gương mặt của người khác đáng ghét thì chắc hẳn gương mặt mình cũng như vậy. Cho nên, nếu chúng ta gặp phải những người như vậy thì chúng ta nên thương cảm họ.

Nếu chúng ta nghĩ về họ mà có lòng tha thứ, thương xót, quan tâm đến họ thì chúng ta có thể chuyển lòng đối địch thành tâm từ bi.

“ Đức Phật dạy: tất cả chúng sanh đều có Phật Tánh, chỉ vì bị ảnh hưởng của hoàn cảnh nên đánh mất cái Phật tánh của mình, mà khởi lên ý niệm xấu, làm những việc không tốt. ”

TRĂM LẦN THA THỨ CHO NGƯỜI

Có một bà nọ sau khi học Phật đã đến sám hối với tôi. Bà ta nói: Trong cuộc đời, bà đã làm một việc thật là đáng tiếc, đó là khi bà nghe nói chồng mình ngoại tình, lúc đó bà không biết phải làm thế nào, chỉ nghĩ đến việc báo thù, vì vậy bà đã ngoại tình với một người con trai khác để trả thù việc ông chồng không chung thủy với mình.

Có lần nọ, bà nghe tôi thuyết pháp, có giảng đến việc người phật tử phải có lòng bao dung lỗi lầm của người khác, và trong khi bao dung thì sẽ giải quyết được vấn đề sai quấy của người.

Người có lòng từ bi là phải tha thứ cho người khác một trăm lần, thậm chí đến một ngàn lần. Tha thứ cho người là mong muốn cho người sửa đổi những lỗi lầm. Bạn không thể thấy đối phương làm điều xấu rồi mình cũng làm điếu xấu theo, hoặc còn xấu hơn cả họ. Suy nghĩ như vậy là sai lầm.

Sau khi bà nghe được những lời lẽ này thì đến sám hối với tôi. Tôi nói với bà: “ Theo Phật pháp thì, khi mình làm việc sai phải biết sám hối và sau này không được tái phạm nữa!” Bà ta đã trả lời với tôi như vầy: Con sẽ không bao giờ tái phạm những việc như vậy nữa.

Cho nên, nếu gặp phải chuyện ngoại tình như vậy thì tốt nhất là người ngoại tình nên kịp thời hối cải. Nếu vợ (chồng) vẫn chưa biết bản thân mình bị lộ thì cũng không nên nói thẳng điều đó cho họ biết; Nếu vợ (chồng) có ngoại tình thì nên ngầm biểu lộ cho họ biết, đồng thời cũng bao dung tha thứ cho họ, mong đợi họ hối cải. Làm được như vậy bạn mới giữ gìn được cuộc hôn nhân tốt đẹp.

“ Người có lòng bao dung thì sẽ không tìm cách đánh trả lại. ”

LẤY ĐỨC BÁO OÁN

Có một bà vợ của anh cư sĩ phật tử chẳng may bị xe du lịch nhỏ đụng chết. Anh tài xế vì không có tiền bồi thường nên phải chịu ngồi tù. Anh cư sĩ Phật tử này không những không oán hận anh tài xế mà ngược lại còn đi đến thăm hỏi, an ủi anh ta. Anh nói với tài xế: “Xin anh chớ nên vì chuyện này mà sầu lo, tuy vợ tôi đã bị xe đụng chết, nhưng bản thân anh còn có vợ con, họ đang rất cần anh kiếm tiền về nuôi cả gia đình. Mong rằng từ đây về sau, anh lái xe nên cẩn thận, phải giữ tâm luôn bình tỉnh, chớ nên nóng vội giành đường vượt ẩu”. Anh tài xế sau khi nghe xong cảm động rơi lệ.

Vị cư sĩ Phật tử này đã dùng tâm từ bi để giải quyết việc tài xế gây tai nạn cho vợ anh ta. vợ anh bị xe đụng chết, đương nhiên lòng anh rất đau xót, nhưng anh không chọn lấy hành động báo thù, ngược lại còn làm nhiều việc thiện hơn để ghi nhớ kỷ niệm và hồi hướng cho vợ mình.

Trong cách đối xử này, vì đã tha thứ cho lỗi lầm của người lái xe kia, lại còn an ủi anh ta, nên trong lòng anh cư sĩ Phật tử cảm thấy như được chia sẻ an ủi phần nào, cho nên anh không rơi vào trong cảnh đau khổ vì mất vợ.

“ Chỉ có hiểu và thông cảm cho người vô tình gây cho mình sự buồn thương thì bạn mới hết đau buồn. ”

ĐỂ HỌ TỰ CẢM THẤY XẤU HỔ

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta không nên vì một chút chuyện nhỏ nhặt không hài lòng mà động đến liền mắng người này, giận người kia. Bạn phải nghĩ, cho dù đối phương có sai đi nữa mình cũng vẫn nên tha thứ cho họ.

Nhưng, có một hạng người làm sai mà ta khuyên bảo không được, vì khi bạn vừa nói thì họ sẽ kết thù với bạn.

Đối với hạng người này, chúng ta không thể dùng cách quở trách để giải quyết vấn đề, cũng không cần phải dùng lời lẽ để tranh biện với họ, chỉ cần chúng ta tha thứ họ, bao dung họ, từ bi với họ, kết bạn với họ, để họ tự cảm thấy lòng mình xấu hổ và biết rằng việc đối phó với bạn là điều không nên. Nếu bạn làm được như vậy thì từ phương diện kẻ thù, họ sẽ dần dần chuyển thành bạn tốt của bạn.

Còn nếu chúng ta không thể tha thứ cho kẻ thù, cảm hoá kẻ thù, thì bất cứ nơi đâu và bất cứ lúc nào họ cũng có thể đánh bạn, hại bạn. Vì vậy, chúng ta cần phải hoá giải mối xung đột giữa hai người. Cho nên, muốn hóa giải mối xung đột giữa mình và người thì cách tốt nhất chính là làm họ cảm động chuyển thù thành bạn.

“ Cách tốt nhất để khiến người ta hổ thẹn sửa sai đó là im lặng và tha thứ. ”

THA THỨ CHO NGƯỜI CÓ HÀNH ĐỘNG QUÁI DỊ

Có một số người rất dễ sống chung, rất dễ qua lại với nhau. Những người như vậy dễ đồng cảm, tha thứ, quan tâm đến người khác.

Còn có một số người thì tính cách gàn dở, cách nghĩ quái lạ; nói theo quan điểm của bạn thì anh ta sai, nhưng theo quan điểm của họ thì họ cho rằng mình đúng, vì họ nghĩ mình đã là người trưởng thành. Loại người như vậy không chịu tiếp thu ý kiến của người khác mà chỉ muốn người khác tiếp thu ý kiến của mình.

Trong một đoàn thể, nếu gặp phải người có quan niệm quái lạ này thì bạn sẽ cảm thấy rất đau khổ, nhưng bạn vẫn phải chấp nhận họ. Bạn nên đứng vào vị trí của họ để nghĩ về họ. Bạn nên tha thứ cho họ, thông cảm họ. Nhưng, bạn không hẳn phải đồng ý hay thừa nhận họ. Nếu không thì bạn sẽ đánh mất mình và dần trở thành một sản phẩm phụ thuộc về họ.

Cách cư xử giữa con người với nhau cần phải có sự hiểu nhau. Nếu đã không hiểu nhau thì phải thỏa hiệp. Và nếu thoả hiệp không thành thì hãy nên tha thứ và nhường nhịn họ.

Nếu không thì mỗi người chỉ biết nhìn sự việc qua quan điểm riêng của mình, sẽ tạo thành mối quan hệ không tốt.

“ Nếu bạn hiểu được nóng giận sẽ mất đi người thân thì bạn sẽ không còn nóng giận nữa. ”

LẤY LÒNG NHẪN NẠI THA THỨ CHO KẺ HÀNH XỬ VÔ LÝ

Có đôi khi, tôi gặp phải những chuyện không vừa ý, trong lòng cảm thấy bất an, cuộc sống không thú vị, thậm chí còn nổi giận nữa. Nhưng ý nghĩ ấy vừa khởi, tôi liền diệt ngay và tôi đã tha thứ cho những người đã vô lý gây rối tôi, thậm chí cả đối với những người gây bất lợi cho tôi, tôi còn nghĩ đến họ nữa. Hành động này gọi là quán từ bi, hạnh nhẫn nhục.

Người nhẫn nhịn được thì có phúc, có trí huệ. Người không thể tha thứ cho người khác được, thì bản thân mình không nhẫn nại được, mà cả đối với người khác cũng không nhẫn được. Đó cũng chính là tự hại mình, hại người. Nếu bản thân mình nhẫn được thì không tự so đo; nhẫn được với người thì không so đo với người.

Bạn không cần phải bận tâm đến những lời hung dữ của người khác, cũng không cần bận tâm đến việc nếu tha thứ cho đối phương, không so tính hành động của họ thì mình sẽ chịu cảnh thiệt thòi như thế nào.

Vì nhân quả vô cùng mầu nhiệm, những kẻ thích làm khác người, nói năng hùng hồn tuy nhất thời đắc thế, nhưng không giữ được lâu. Người nhất thời đắc chí, thế lực lớn mạnh thì không chắc hẳn sẽ thành công.

Cho nên, đối với những nghịch cảnh mà mình gặp phải, phải nên nhẫn nại; đối với những kẻ hành xử vô lý thì phải nên tha thứ. Được như vậy thì cuộc sống của bạn sẽ rất hạnh phúc, vui vẻ.

“ Nhẫn nhục là trong lòng không còn có kẻ thù. ”

THA THỨ BẰNG TRÍ TUỆ

Khi người khác phạm lỗi lầm với mình, tuy phải chịu sự oan ức, nhưng muốn cho tâm mình không ưu sầu, thì bạn không nên để điều oan ức đó trong lòng, cũng không nên ôm hận. Ôm hận chỉ làm lòng mình bị tổn thương, khiến mình luôn ở trong tình cảnh ai oán, lúc nào cũng nhớ đến việc “Đối phương ăn hiếp mình”.

Tuy việc tha thứ cho người khác là đúng, nhưng phải tha thứ cho người người nào biết hối cải, nếu không thì là ngu si. Vì có một số việc, một số người, không nhất định là phải được tha thứ.

Tất nhiên, biện pháp xử lý không phải là dùng tâm oán hận để báo thù, khiến cho đối phương phải chịu sự trừng phạt, mà là chúng ta phải dùng trí tuệ, tìm ra phương pháp tốt nhất để đối phương chịu khuất phục, và tự biết rằng mình đã làm sai.

Làm như vậy, bạn mới có thể giúp họ sửa đổi bản tánh, và thái độ cư xử của họ đối với người khác. Được như vậy mới gọi là tha thứ có trí tuệ.

Lấy lòng từ bi, sự quan tâm để tha thứ cho người mới là việc làm có trí tuệ.

“ Người nào bị lừa nhiều lần là vì người đó thiếu trí tuệ. ”

CÓ PHẢI LỖI TẠI TÔI?

Xã hội ngày nay thay đổi nhanh chóng, sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt, chống đối lẫn nhau, sự va chạm giữa người và người ngày càng nhiều.

việc chủ động thiết lập biện pháp hoá giải những hiểu lầm phát sinh từ những va chạm là một thái độ tích cực. Người bị hiểu làm mà không oán hận là người không chấp trước.

Ví như mắng người khác tất nhiên là việc không nên. Khi mình bị người khác mắng thì nên có lòng độ lượng. Nếu lỡ bị người khác mắng thì trước hết bạn không nên tức giận, để cho qua một khoảng thời gian, rồi nhờ một người thứ ba giải thích với họ; Hoặc là tìm thời cơ thích hợp, đích thân nói rõ sự áy náy của mình cho đối phương biết. Được như vậy, có lẽ sự hiểu lầm sẽ được hóa giải.

Tất nhiên, cũng có người sẽ nghĩ, lỗi không phải do mình, vậy thì tại sao mình lại phải đi xin lỗi họ? Trên thực tế, để người sanh ra hiểu lầm đó là lỗi của mình.

Nhưng bất luận là sự tranh chấp có lớn hay nhỏ, thì biện pháp hoà giải là kết cuộc tốt nhất có lợi cho cả hai bên. Cho nên nói: “ Oan gia nên giải, không nên kết. ”

Có được sự nhận thức như vậy thì bản thân mình mới được bình tỉnh, hòa nhã hơn, đồng thời cũng khiến cho đối phương bình tỉnh hoà nhã.

Nếu ai ai cũng làm được như vậy thì thế giới của chúng ta sẽ càng tốt đẹp hơn.

“ Tuy mình không sai, nhưng nếu để người khác hiểu lầm thì đó là lỗi của mình. ”

LÃNG TỬ HỒI ĐẦU QUÝ HƠN VÀNG

Thế gian có câu: “ Lãng tử hồi đầu quý hơn vàng” Người mà gọi là lãng tử chính là người không lo làm ăn chân chính. Nhưng nếu họ kịp thời hồi đầu, hối cải triệt để, thì đây là một việc vô cùng đáng quý.

Bất luận là trước kia họ có đáng ghét như thế nào đi nữa, sau này có thực sự sửa lỗi hay không, nhưng nếu họ có ý nghĩ muốn quay đầu thì cũng đáng để chúng ta tán thán và cổ vũ họ, đồng thời tha thứ cho những hành động lỗi lầm quá khứ của họ.

Mỗi con người chúng ta phải nên bằng lòng chấp nhận và lãnh lấy những khuyết điểm của mình và lấy đó để cải thiện. Hành động sửa lỗi tu thiện này giống với trí tuệ trong Phật pháp.

Câu “ Buông bỏ đồ đao, lập tức thành Phật” là có ý nói sau khi buông bỏ đồ đao thì người đồ tể lập tức thành Phật.

Sự thật là không phải họ thành Phật nhanh như vậy. Nhưng vì người đồ tể có ý nguyện bỏ đao không muốn sát sanh nên sau này họ sẽ không tạo nghiệp nữa và sẽ thành Phật. Tinh thần sửa lỗi phục thiện này đồng một tính chất từ bi và trí tuệ trong đạo Phật.

“ Chúng ta không sợ sai, chỉ sợ là mình không chịu sửa sai. ”

NÊN BAO DUNG , CHỚ NÊN DUNG TÚNG

Có người hỏi tôi: Nếu mình chỉ biết tha thứ và bao dung, rốt cuộc có trở thành dung túng hay không?

Vấn đề then chốt này, là ở chỗ công phu do mình tiếp thu được, làm thế nào để chuyển hóa kẻ thù địch thành bạn hữu. Hai chữ “Chuyển Hóa” này vô cùng quan trọng.

Sau khoảng thời gian bạn tha thứ cho đối phương thì họ sẽ dần dần cảm thấy là họ đã trách lầm bạn và cảm thấy có lỗi với bạn, lúc bấy, giờ cách nghĩ của họ về bạn bắt đầu có sự thay đổi.

Sau khi cách nghĩ của họ thay đổi, bây giờ đúng lúc bạn hỏi họ là tại sao lại đối xử với mình như vậy, có phải họ cảm thấy mình bị thiệt thòi điều gì không? Chính vì bạn thật tâm muốn giúp họ, không có ý hại họ nên mới có thể giúp họ xả bỏ tâm oán hận.

Muốn chuyển hoá thù địch thành bạn thân, cần phải có trí tuệ mới làm được. Nếu chỉ đơn thuần bao dung thì rốt cuộc sẽ trở thành dung túng. Cũng giống như bạn uống thuốc độc vào trong bụng, không có năng lực để giải độc tính, rốt cuộc lại còn bị thuốc độc hại chết.

“ Thừa nhận sai lầm là tự lãnh trách nhiệm về mình và cũng là lãnh trách nhiệm đối với người. ”

NỐI LẠI TÌNH BẠN

Có một vị nữ sĩ nọ, vì nhất thời không cẩn trọng lời nói, nên đắc tội với người bạn của mình, làm đổ vỡ mối giao hảo tốt đẹp vốn có giữa hai người. Bà thật lòng xin lỗi bạn, nhưng không được người bạn ấy tha thứ. Bà ta hỏi tôi: “ Thưa sư phụ! Người phạm sai lầm phải làm thế nào để được người khác tha thứ?”

Tôi nói: Cô đã ngõ lời xin lỗi mà đối phương vẫn không chịu tha thứ thì chỉ có cách để thời gian làm giảm cơn nóng giận! Cô không cần phải để đối phương hiểu và bỏ qua ngay, vì khi người ta đang nổi nóng thì e rằng rất khó tiếp nhận lời xin lỗi. Có thể đối phương sẽ nghĩ rằng: “ Nếu hôm nay mình dễ dàng tha thứ cho cô ấy thì ngộ nhỡ cô ta lại ăn nói bừa bãi thì mình biết phải làm sao đây?” Cho nên cô ta sẽ né tránh, để tránh bị thương tổn thêm lần nữa.

Có lẽ một thời gian ít lâu sau, người bạn thù hận kia sẽ nghe được lời xin lỗi của cô bạn từ miệng của một người khác và họ không còn oán hận cô ta nữa.

Và có lẽ là giờ phút trùng phùng giữa hai người không được tự nhiên lắm, vì khi lòng thù hận đã lâu như thế thì làm sao có thể kết bạn lại ngay?

Lúc này bạn không nên miễn cưỡng, không nên nóng vội, cũng không nên cố ý biểu hiện sự thân thiết, vẫn giữ mối quan hệ lợt lạt. Bạn cần phải có thời gian làm nguồn động viên, cổ vũ. Được như vậy mới có thể nối lại tình bạn.

“ Xin lỗi không phải là để người ta tha thứ, mà là để nhận khuyết điểm về mình. Cho nên nếu đã xin lỗi mà người không tha thứ thì bạn cũng đừng trách lại. ”

KHÔNG NÊN BẮN MÌNH THÊM MỘT MŨI TÊN

Bát Nhã Tâm Kinh có dạy “ Khi soi thấy năm uẩn đều không” thì sẽ “ vược qua tất cả khổ ách”. Nhưng khi bạn bị người mà mình thương yêu nhất phản bội thì làm sao mà bảo là không cho được?

Lúc này, bạn không nên nghĩ rằng mình có nên tha thứ cho đối phương hay không. Bạn phải suy nghĩ cho thật kỹ. Nếu bạn nói rằng mình không thể “ Năm uẩn đều không” thì bạn sẽ chịu đau khổ. Trên thực tế, nếu bạn nghĩ như vậy thì sẽ không có lối thoát.

Trong kinh Phật có một ví dụ: “Khi bạn bị người khác bắn trúng một mũi tên thì bạn không nên bắn mình thêm một mũi tên nữa”. Câu này có ý là: Khi bạn bị người khác làm tổn thương, bạn không nên tự mình làm tổn thương thêm. Nếu trong lòng suy nghĩ lung tung chỉ làm bạn nhiều tổn thương thêm.

Sự mất mát mà bạn phải chịu là do người khác gây nên, vì vậy, lúc này bạn không nên tự gây cho mình sự mất mát thêm nữa. Điều này nghe qua dường như rất là tiêu cực, nhưng thực ra nó rất tích cực.

Điều quan trọng nhất là bạn phải tha thứ cho đối phương, rồi nhanh chóng đứng dậy, dùng từ bi để giải quyết vấn đề, để họ không còn làm tổn hại đến người khác nữa.

“ Khi bị phiền não, bạn không nên tìm hiểu xem ai đã gây phiền não cho mình, mà bạn hãy nên quán chiếu xem tại sao mình lại bị phiền não và tìm cách để diệt nó. ”

LỠ LÀM TIỂU NHÂN THÌ PHẢI LÀM SAO?

Chúng ta thường nói: “ Xa tiểu nhân, gần quân tử” có ý là đối với kẻ tiểu nhân phải đề phòng và tránh xa. Nhưng nếu không may, chúng ta làm tổn hại đến người khác, bị mọi người coi là kẻ tiểu nhân thì chúng ta phải làm sao?

Nếu việc làm tổn hại đến người khác đã thành sự thật thì bạn cứ coi như mình lần đầu làm kẻ tiểu nhân đi. việc người khác xa lánh mình, không muốn tiếp xúc với mình là cũng đáng tội, là báo ứng hiện đời. Và lúc này, bạn phải nên thật sự thành tâm tự sám hối.

Sau khi sám hối rồi, bạn không chỉ không được gây tổn hại những việc tương tợ như thế đối với người đó, mà còn không nên làm tổn hại đối với tất cả mọi người. Bạn phải sửa đổi hành vi sai lầm của mình.

Nếu thật sự làm được như vậy thì bạn đã cải ác hành thiện, thay đổi diện mạo, thái độ, tâm tánh không tốt khi xưa. Vì thế cho nên bạn có thể cư xử tốt với tất cả mọi người.

“ Nếu biết mình sai mà thì phải sửa sai. Được như vậy mới là người có trí tuệ. ”

SỬA ĐỔI TẬT SÂN HẬN

Có đôi khi, bản thân mình khởi tâm sân hận. Không phải là mình không muốn tha thứ cho người, mà là mình không có cách nào để thay đổi tật nóng giận đó.

Những lúc như vậy, bạn phải vận dụng phương pháp tu hành để giảm bớt tâm nóng giận của mình. Phương pháp tu hành đó chính là phải từ bi với chính mình và từ bi với người.

Từ bi với chính mình là bạn phải dùng trí tuệ để giải quyết việc của mình, không nên làm việc theo lối tình cảm một cách thái quá, như vậy sẽ rất dễ sinh nóng nảy, động lòng.

Từ bi đối với người là dù cho đối phương có lý hay không có lý, chúng ta cũng nên tha thứ cho họ, hiểu và bỏ qua những lỗi lầm của họ. Cũng giống như khi chúng ta phạm sai lầm, chúng ta cũng mong muốn rằng người khác sẽ tha thứ cho mình.

Nếu bạn có thể đặt mình vào hoàn cảnh của người, cảm nhận giống như người, thì tâm sân hận sẽ giảm bớt.

“ Tật sân hận giống như bụi dơ, việc sửa đổi giống như nước sạch. Nếu sân hận tích tụ lâu ngày thành khối thì phải dùng nước sạch tẩy rửa nhiều lần mới hết. ”

CHẤM DỨT SỰ GIA TRƯỞNG CỦA NAM NỮ TRONG GIA ĐÌNH

Có một bà vợ nọ, trước khi kết hôn, dù biết rằng chồng sắp cưới của mình có tánh gia trưởng, nhưng bà ta vẫn lấy. Kết quả là sau khi kết hôn, bà phải chịu sự đè nén mấy mươi năm. Sau cùng, chịu không nổi, bà quyết định khôi phục lại vị thế của mình. Bà thay đổi cách sống của mình giống như một bé gái 7, 8 tuổi. Vì vậy, cả nhà rất lấy làm sợ hãi, cho rằng bà bị điên.

Tôi nói là bà ta không có điên, đó chỉ là do bà bị đè nén quá mức; Đồng thời bà đã hiểu sai cái ý vị thế vốn có của mình. Tôi khuyên chồng bà nên dẹp bỏ tánh gia trưởng của mình. Ông ta nói: Trãi qua những việc như vậy ông không thể không sửa đổi tánh tình. Nhưng trong một lúc rất khó thay đổi hết.

Tôi nói: Ông có thể tâm sự với vợ và xin bà tha thứ cho mình; Đồng thời ông cũng nên chấp nhận sự đáp trả của bà. Sự đáp trả đó chính là vì ông có tánh gia trưởng, cho dù bà ta có dùng tánh nữ gia trưởng để đánh ông, ông cũng nên đón nhận và tha thứ cho bà ấy.

Tôi đã đề nghị hai người nên tha thứ cho nhau, cư xử bình đẳng với nhau. Ông tôn trọng bà như một vị Bồ Tát, và bà cũng tôn trọng ông như một vị Bồ Tát. Hai bên là bạn Bồ Tát của nhau. Được như vậy thì gia đình nhất định sẽ hạnh phúc.

“ Tha thứ cho người khác cũng là một cách tu hành. Nghĩ ít về mình, nghĩ nhiều đến người khác. Đây là sự khởi đầu của Từ bi. ”

HIỂU VÀ THA THỨ KẺ ĐÃ CHỐI BỎ MÌNH

Trong cuộc sống, có thể sẽ có người xa lánh bạn, không chấp nhận sự giúp đỡ và thiện ý của bạn. Bạn không nên vì việc này mà giận kẻ đã chối bỏ mình, ngược lại bạn nên nghĩ rằng có thể là họ đang cần sự quan tâm của mình.

Nguyên nhân khiến cho đối phương giữ khoảng cách với bạn có lẽ là họ sợ bị bạn làm tổn hại, cũng có lẽ là họ chưa hiểu rõ về bạn. Lúc này, bạn nên tha thứ cho họ, vì có thể là họ đã chịu quá nhiều tổn hại, cho nên họ không thể tiếp nhận bạn.

Nếu bạn có thể tha thứ cho người khác như vậy, không xét đến thái độ của người khác đối xử với mình thì khoảng cách giữa bạn với họ sẽ được rút ngắn. Hay ít ra đi nữa, trong lòng bạn cũng không vì bị cự tuyệt mà không quan tâm đến người khác.

“ Khi người thân của bạn giận bạn, xa lánh bạn, không phải là họ muốn chấm dứt mối quan hệ với bạn, mà là họ đang chờ đợi sự hối cải của bạn. ”

KHÔNG NÊN TỰ TRÁCH QUÁ MỨC

Có người khi làm sai thì dễ rơi vào tự trách, không cách gì tha thứ cho bản thân. Tuy trí lực, năng lực của mỗi người có khác nhau, cho dù việc có khó khăn cách mấy, bạn cũng đều có khả năng học tập. Chỉ cần bạn bằng lòng học tập, có ý nổ lực thì có thể làm được một số việc, hay đảm đương một vài trách nhiệm. Cho nên bạn không nên tự trách.

Nhưng chúng ta không thể trăm việc làm tốt cả trăm, cho nên khi có người nào đó trách mình, hay là muốn mình phải biết hổ thẹn và sám hối thì ta nên cảm ơn sự quan tâm chỉ lỗi của họ.

Đối với những việc đáng lẽ chúng ta làm tốt mà lại làm chưa tốt thì ngoài việc cảm thấy không hài lòng, chúng ta còn phải tiếp tục nổ lực, cải tiến bằng những hành động cụ thể, để mong rằng sau này mình sẽ làm tốt hơn. Sự mong mõi có tính tự giác “ không đủ năng lực, hay là nổ lực vẫn chưa đủ, mong mỏi học tập thêm, rèn luyện thêm, trưởng thành hơn” chính là sám hối, hay còn gọi là hổ thẹn. Đây chính là sự biểu hiện của người có trách nhiệm.

“ Ngã mạn có hai đó là tự tôn và tự ti. Kẻ tự tôn thì không chịu học hỏi, người tự ti thì không dám học hỏi. Tự tôn và tự ti đều là những hành động không tốt. ”

TRONG LÒNG KHÔNG CÓ KẺ THÙ

Những đức tính như thương người, đồng cảm với người, tha thứ cho người đều được coi là biểu hiện của tinh thần Từ bi. Mục đích chủ yếu của Từ bi là trong lòng không có hận thù.

Không hận thù nghĩa là trong lòng mình không có kẻ thù, không có thù hận xưa cũ, cũng không có oan gia hiện tại, và cũng không gây thù về sau. Người chiến thắng không phải là nhờ vào quyền thế, không phải là dựa vào của cải, cũng không phải là do đánh bại tất cả mọi người, mà là người biết dùng tâm Từ bi chăm sóc, tha thứ cho tất cả mọi người.

Trên đời này, không ai tránh khỏi bị người khác phê bình, ngay cả đức Phật cũng không ngoại lệ. Dù cho mình không có đắc tội với người nhưng cũng bị họ ghét, bị coi là thù địch. Cứ xem như là bạn không có đánh người, nhưng người ta sẽ tìm bạn đánh, hay là bạn không tranh với người, nhưng họ cũng sẽ tranh với bạn. Gặp phải trường hợp này, bạn không nên để ý đến người ta làm gì, bạn nên coi như là mình không có kẻ thù, nên để đầu óc phóng khoáng, tiếp nhận và tha thứ lỗi lầm của người ta.

“ Nếu muốn trong lòng không còn kẻ thù thì bạn hãy nhận cái sai về mình. ”

BẤT ĐẮC DĨ

Khi bạn bị người khác đả kích, việc trước tiên là bạn không nên nóng vội đả kích lại. Bạn nên suy nghĩ xem tại sao mình bị đả kích, phê bình? Có lẽ là quan điiểm của bạn khác với đối phương, và khi quan điểm của họ thay đổi thì họ sẽ không còn đối phó với bạn như vậy nữa.

Ví như nói về con chó, chúng ta biết rằng nhất định là nó sẽ trung thành với chủ của nó. Cho nên khi bạn bị chó cắn thì bạn nên hiểu và tha thứ cho nó, vì việc nó cắn bạn là bất đắt dĩ, và điều chắc chắn là nó phải đứng cùng trận tuyến với chủ của nó.

Chó sủa người, cắn người là do để bảo vệ chủ nhân, vì vậy chó sủa người là không đáng trách. Đó là quan điểm của nó.

Nếu chúng ta làm việc gì cũng đều nghĩ đến người khác, tha thứ cho hành vi sai quấy của người khác thì chúng ta sẽ bớt chấp trước bản ngã, đồng thời sẽ bớt khó chịu và bớt phiền não.

“ Trước khi giận trách ai đó, bạn nên đặt mình vào hòan cảnh của họ, để hiểu tại sao họ lại làm như vậy. Nếu bạn làm được như vậy thì bạn sẽ không còn giận trách ai nữa. ”

ĐƯỜNG OAN GIA KHÔNG HẸP

Chúng ta cho rằng “Oan gia ngõ hẹp” nên nghiệt ngã là kẻ thù mà mình không muốn gặp thì lại thường xuất hiện.

Ví như bạn may mắn được đi du lịch sang Mỹ. Trớ triêu thay bạn không chỉ đi chung một chuyến xe, mà còn nghỉ chung khách sạn với kẻ thù của mình nữa. Khi đó có thể bạn sẽ nói: “Mình thiệt là xui xẻo! đi đến đâu cũng gặp mặt hắn.

Khi con đường oan gia nhỏ hẹp, mỗi khi gặp oan gia thì đối với bạn mà nói đó là một lần dày vò. Vì vậy tốt nhất là oan gia nên giải không nên kết.

Chung cuộc, nếuhọ không bao dung bạn thì bạn nên bao dung họ; họ không tha thứ bạn thì bạn phải nên tha thứ cho họ; còn nếu họ làm đúng thì bạn phải lấy thành ý để đối xử với họ.

Nếu bạn làm được như vậy thì qua một thời gian, dù cho lòng dạ kẻ thù có sắt đá đi nữa vẫn có thể chuyển thành tâm Bồ Tát.

Nhưng cũng có thể, dù bạn đối xử với họ tốt như thế nào đi nữa thì đến chết họ vẫn coi bạn như kẻ thù. Nhưng không sao! chỉ cần bạn không phải là kẻ thù của họ thì lòng bạn sẽ không còn đau khổ.

Thậm chí, họ có cười trên sự đau khổ của bạn thì đó là việc của họ, chí ít đi nữa thì trong lòng bạn không có sự đau khổ như bị trúng tên.

“ Nếu bạn tìm cách hại người thì kẻ tổn hại chính là bạn chớ không phải họ. ”

RA KHỎI HẦM LỬA

Có một vị tỳ kheo nhập thiền thất mà cứ khóc mãi, không làm sao tọa thiền được. Vị ấy nói: “ Con ngồi thiền không được, con muốn về nhà!”.

Tôi hỏi tại vì sao?.

Thầy ấy nói : “ Người tệ hại như con mà còn có thể tu hành sao? Con muốn chết quách đi cho xong, không nên sống trên cõi đời này.”

Tôi nói : “ Buông bỏ đồ đao, lập tức thành Phật, là thái độ mà người tu hành cần có. Phóng hạ đồ đao là biểu hiện cái tâm hối lỗi, chỉ cần thầy thừa nhận sai lầm của mình và sửa lỗi ngay đó chính là tu hành”.

Tôi hỏi thầy ấy : “ Có phải trong thiền thất thầy làm những việc sai như phóng hỏa, giết người không?”

Thầy ấy nói : Thưa không!

Tôi hỏi : Vậy thầy làm việc tệ hại khi nào?

Thầy ấy nói : Con đã làm từ rất lâu, con chỉ nhớ là mình đã làm nhiều việc xấu, cho nên cảm thấy bản thân con rất là tội lỗi.

Tôi nói : Tu hành là cần phải sám hối chớ không nên hối hận, nên đối diện với khuyết điểm của mình, cố gắng đừng để tái phạm những sai lầm như vậy nữa. Làm được như vậy mới có thể cải ác thành thiện. Hối hận là đi vào trong hầm lửa, còn sám hối là ra khỏi hầm lửa.

“ Làm người mà biết mình sai là điều tốt. Biết sai mà chịu sửa sai thì còn tốt hơn.”

ĐỪNG ĐỂ GẶP THÊM CHUYỆN KHÔNG MAY

Khi bị người khác ăn hiếp, bạn phải lập tức chuyển đổi cái tâm căm ghét thành tâm tha thứ và tự nhủ rằng: “ Mình không nên để ngoại cảnh chi phối, nếu chọn lấy hành động đánh trả lại hay đối kháng quyết liệt với đối phương thì có thể sẽ làm mình xui xẻo hơn. Vì vậy, khi chúng ta bị ức hiếp, nếu cứ để lòng mình bực tức hoài thì cũng không có ích lợi gì; Huống hồ gì nói không chừng đối phương không có ý muốn hại ta, nếu như mình suy nghĩ thái quá thì chính bản thân mình lãnh trọn sự bi thảm”.

Giả như, bạn chọn thủ đoạn báo thù để đánh trả lại đối phương, thì những tai hại mà mình gánh chịu không phải là càng lớn, càng nhiều hơn hay sao? Cách làm tốt nhất bấy giờ, đó chính là dùng thái độ bình tỉnh để giải quyết vấn đề.

Và lúc này bạn nên nghĩ, mình phải nhớ lấy lần giáo huấn này, đó là mình không nên để bị người ăn hiếp nữa và cũng không để ngoại cảnh chi phối mình.

Không để ngoại cảnh chi phối nghĩa là, mình đã bị tổn thương rồi, tuyệt đối là không để tổn thương lần thứ hai, nếu không thì bạn sẽ bị đối phương phản kích lại và có thể liên tiếp chịu tổn thương, và tất cả khổ sẽ đến với bạn.

Nếu như chúng ta có thể tha thứ cho người khác thì trong lòng chúng ta tự nhiên sẽ yên bình, thanh thản.

“ Nếu bạn chọn cách báo thù thì bạn sẽ đau khổ hơn. Vì nếu bạn thắng thì sẽ gây oán thù, còn nếu bạn thua thì sẽ ngủ không yên. ”

KHÔNG NÊN ÁY NÁY VÌ LỖI VÔ TÂM

Ai cũng có những lỗi vô ý. Tuy là như vậy, nhưng có rất nhiều người không có cách gì tha thứ cho mình. Muốn biết mình có gây tội lỗi hay không, bạn hãy nhìn lại lòng mình.

Có một buổi sáng nọ, khi tôi bước xuống giường, vì không cẩn thận, nên vô tình tôi đè chết con gián. Cũng giống như vậy, tôi có được coi là phạm tội giết con gián không?.

Tôi không có phạm tội giết con gián, vì tôi không cố ý muốn đè chết nó. Nếu như tôi có ý định muốn giết nó thì làm như vậy mới gọi là tội lỗi. Gặp chuyện như vậy, chúng ta phải nên phản tỉnh sám hối, vì chúng ta có thể đuổi nó đi mà không cần phải giết.

Vì vậy, giả dụ trong lòng chúng ta không có dự tính, nhưng lại biết rằng mình đang làm những việc gì, thì lúc bấy giờ, những hành động của bạn là có tác dụng, và bạn phải chịu lấy trách nhiệm về những hành vi của mình. Còn nếu không cố ý thì không nên trách những lỗi vô tâm của mình quá mức.

“ Nếu bạn ý thức được mình đang làm việc gì thì bạn sẽ không bao giờ làm điều sai. ”

KHÔNG CÒN LÀ KẺ THÙ NỮA

Phật giáo có câu: “ Tâm sanh thì các pháp sanh, tâm diệt thì các pháp diệt”. Cũng đồng một người, nhưng tâm và cảnh khác nhau, cùng nhìn chung một thế giới và có sự cảm thọ về thân thể, tâm lý khác nhau. Cũng là một thế giới, nhưng có sự cảm thọ khác nhau về thân thể và tâm lý trong mỗi con người.

Khi chúng ta nhìn thấy kẻ thù thì trong lòng rất là đau khổ. Nhưng nếu chúng ta chuyển tâm ấy thành tâm rộng lượng, tha thứ, đồng cảm với họ, dùng tâm từ bi đối xử với họ thì ngay khi tâm từ bi vừa sanh khởi, oán hận liền tiêu mất. Khi trong lòng bạn không còn sự oán hận thì họ không còn là kẻ thù của bạn nữa, và hiện tượng kẻ thù, suy nghĩ về kẻ thù sẽ không còn tồn tại trong lòng bạn nữa.

Bất cứ sự việc gì, chỉ cần thay đổi ý nghĩ, hay diệt mất nó thì không có hiện tượng cố định, vĩnh hằng, bất biến của ngoại cảnh. Tất cả sự vật hiện tượng đều do tâm ta mà có, cho nên trên thế giới này, không có người nào là không thể tha thứ.

“ Kẻ thù đôi không không phải là do người đó làm sai, mà là do mình phán xét. ”

Tỳ Kheo Minh Kiết

http://phatgiaovnn.com/upload1/modules.php?name=Library&op=View&id=1011#top

Comments are closed.