Bông Lúa Cúi Đầu


Nhớ hồi vợ chồng tôi và hai đứa con nhỏ (một trong hai đứa còn nằm trong bụng mẹ, tháng thứ 6) xuất cảnh đi Mỹ..

Vì trường hợp phụ nữ mang thai nên IOM (cơ quan di dân quốc tế) thu xếp cho riêng chúng tôi đi đường bay quá cảnh phi trường Kyoto Nhật Bản thay vì đường ghé Hàn quốc như những gia đình khác cùng đợt hồ sơ, như vậy chúng tôi sẽ được rút ngắn chuyến đi gần nửa ngày.

Sự tử tế chu đáo và bất ngờ này của một cơ quan thuộc Liên Hiệp Quốc, những ‘người dưng nước lã’ hoàn toàn xa lạ, làm tôi cảm động. Tiền mua vé máy bay cho tất cả những di dân diện tị nạn đều do IOM cho vay trước, chúng tôi sẽ trả góp sau khi đã an toàn định cư ở quốc gia mới.

Gia đình nhỏ chúng tôi ghé đến phi trường Nhật, te tua xơ mướp vì mệt, lết tha lết thếch không giống ai giữa chuyến bay toàn hành khách sang trọng. Chúng tôi ngồi ở hàng ghế cuối, biết thân biết phận nên chờ cho mọi người ra hết mới dắt díu nhau ra sau cùng.

Vậy mà vừa bước ra khỏi cửa máy bay, một tình nguyện viên của IOM, một thanh niên (sinh viên) người Nhật sáng sủa cao ráo, mặc bộ vest rất chỉnh tề, đứng sẵn đó, thấy chúng tôi là gập người chào cung kính. Cầm trên tay tấm giấy lớn ghi tên chúng tôi nhưng thực ra anh ta chẳng cần nữa vì quá dễ nhận ra cái gia đình nghèo vừa rời khỏi đất nước nghèo này. Chúng tôi sững người, ngượng nghịu lúng túng trước cái cúi chào đặc biệt của người Nhật lần đầu tiên trên đời mình được nhận.

Sau đó anh chàng kính cẩn ân cần, cố đi thật chậm để bà xã tôi không phải vội, dù đôi chân cao ngồng của chàng ta chỉ cần sải một bước là bằng chúng tôi đi ba bước. Anh chàng nói tiếng Anh chậm rãi và cố tình chọn những từ dễ đến nỗi đứa dốt sinh ngữ như tôi cũng hiểu ngay. Cái cách anh chàng tế nhị đưa chúng tôi đến nhà vệ sinh và sẵn sàng kiên nhẫn chờ ở ngoài làm tôi càng phục lăn! Nước Nhật giáo dục kiểu gì mà người trẻ của họ tuyệt vời đến thế này nhỉ?

Rồi anh chàng chậm rãi dẫn chúng tôi đi dọc các hành lang sân bay quốc tế rộng mênh mông để đến cổng chờ chuyến bay đi Mỹ. Tôi nhớ chúng tôi đi bộ gần nửa tiếng mới tới. Cung cách của anh chàng không khác gì đang hộ tống những nhân vật quan trọng. A không, đang ấm áp đón tiếp những người rất thân thiết. Tôi nghĩ người thân ruột thịt cũng không ân cần được đến thế!

Đến nơi, anh chàng lại cung kính và áy náy xin lỗi vì bận việc phải đi gấp. Anh chàng nói sẽ gọi điện nhờ một người bạn đến ở với chúng tôi trong 8 tiếng chờ đợi.

Thì ra anh chàng đã gọi phone nhờ cô người yêu của mình  từ hồi nào. Cô ấy đến, cũng là sinh viên, nhỏ nhắn dễ thương, vừa đẹp vừa hiền, đem theo bữa cơm đắt tiền mua ở nhà hàng cùng một giỏ trái cây. Vừa gặp chúng tôi, cô ấy cũng gập người chào rất lễ phép.

Tôi lại một lần nữa xúc động khi hiểu ra IOM có đặt sẵn suất thức ăn nhanh ở phi trường cho chúng tôi, nhưng đôi bạn trẻ này muốn đãi ‘bà bầu’ và hai em bé một bữa chu đáo hơn bằng chính tiền túi của họ.

Không còn biết nói gì nữa khi nhìn cô gái Nhật dịu dàng dọn bữa ăn vẫn còn nóng ra chiếc băng ghế phi trường, chén đũa đàng hoàng, mời chúng tôi, ngồi ‘hầu’ bên cạnh chúng tôi với nụ cười luôn nở trên khuôn mặt dễ mến, ân cần hỏi han vợ con tôi.

Tôi không còn tâm trí đâu mà thưởng thức món ăn. Mỗi một miếng đưa lên miệng là mỗi hạt ngọc hạt vàng! Tôi cảm thấy mình không xứng đáng ngồi đó để được cô bé tiếp đãi như thế này. Tôi xin kiếu, xin được đi lòng vòng để ngắm cái phi trường hiện đại, để trố mắt nhìn cái thế giới khác hẳn thế giới quen thuộc của mình ở quê hương.

Nói thật, suốt đời còn lại chúng tôi không thể quên sự tử tế và khiêm nhu của hai người bạn trẻ Nhật ấy! Con gái đầu của chúng tôi năm đó mới 8 tuổi, nó nói lớn lên, quốc gia đầu tiên con phải đi thăm, trước cả về thăm quê hương Việt Nam, nhất định phải là nước Nhật!

Gần đây tôi mới biết câu thành ngữ cổ xưa của người Nhật: “Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu“. Bao thế hệ đi trước của người Nhật đã truyền lại lời dạy đó cho con cháu: Một cây lúa khi được mùa, trĩu hạt, thì nó biết cúi đầu. Khi mình đã sung túc thịnh vượng, không được nghếch mặt lên trời tự mãn kiêu căng, nhưng biết cúi mình để kính trọng và yêu thương người khác!

_______________________

Các bạn nếu tìm hiểu về văn hóa Nhật Bản có lẽ bạn đã từng nghe một câu thành ngữ của Nhật: Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu – 実(みの)る程頭(ほどあたま)の下(さ)がる稲穂(いな. Ở đất nước không phải nổi tiếng về lúa nước lại có một câu thành ngứ về cây lúa chắc sẽ có nhiều bạn ngạc nhiên nhưng đây là đúc kết qua nhiều biến cố của Nhật Bản để có được câu thành ngữ này. Các bạn Việt Nam hiện đang đi du học hay xuất khẩu lao động ở Nhật hãy suy ngẫm và học tập theo câu thành ngữ này nhé.

Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu – 実(みの)る程頭(ほどあたま)の下(さ)がる稲穂(いな

Nếu nói về mặt sinh học, cây lúa là loại cây lấy hạt. Sau khi cây lúa hết vụ cây sẽ tàn dần nhưng không chết mà chờ khi thời tiết thích hợp sẽ tiếp tục đâm chồi để bắt đầu vòng đời mới. Cây lúa có rất nhiều giống khác nhau nhưng đều có đặc điểm chung là sống trong môi trường nước, thân thẳng, lá dài mỏng, cuối thời kỳ sinh trưởng cây sẽ trổ bông và kết hạt. Với công nghệ trồng lúa và chăm sóc cây như hiện nay nếu không có vấn đề gì hạt lúa sẽ có khoảng 100 hạt mỗi bông và khi lúa chín bông lúa sẽ bị cong xuống.

Câu thành nghữ của người Nhật Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu chính là từ các thế hệ đi trước muốn răn dạy thế hệ sau hãy làm người và sống như bông lúa. Lúc bông lúa bị sâu bệnh hạt bị lép bông lúa sẽ vươn lên đứng thẳng còn khi bông lúa được mùa và trĩu bông bông lúa sẽ cúi đầu, con người cũng vậy khi khó khăn hãy vươn lên đứng thẳng còn khi thành công hãy biết cách cúi đầu và không kiêu ngạo. Chính triêt lý về bông lúa ấy đã được lưu truyền và làm nên một nước Nhật như ngày nay, một nước Nhật khiêm nhường, một nước Nhật biết đứng lên làm cả thế giới phải ngưỡng mộ.

Văn hóa cúi đầu của người Nhật

Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu được người Nhật áp dụng vào rất nhiều trong cuộc sống, khi chào hỏi người Nhật dùng tư thế cúi đầu đặc biệt của mình để thể hiện sự tôn trọng đối phương. Trong rất nhiều trường hợp cúi đầu còn thể hiện sự biết ơn hay xin lỗi của người Nhật, người Nhật cúi đầu giống như bông lúa cúi đầu vậy.

Lại kể đến những thời kỳ Nhật Bản khó khăn do thiên tại như trong trận động đất sóng thần hơn 10 năm về trước chúng ta đã thấy người Nhật xếp hàng dài để chờ phát thực phẩm cứu trợ, không hề có bất kỳ hành động chen lấn xô đẩy hay cướp bóc nào xảy ra. Mọi thứ người Nhật thể hiện lúc khó khăn đã làm cả thể giới phải khâm phục, người Nhật trong thời điểm khó khăn nhất họ đã vươn lên như bông lúa lép và cúi đầu khi họ thành công. Còn về những thảm họa to lớn trước đây Nhật Bản phải gánh chịu như vụ nổ bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki người Nhật hàng năm vẫn tưởng nhớ đến những người đã khuất nhưng họ lại không oán trách nước Mỹ khi họ bị ném bom bởi người Nhật đã sai trong cuộc chiến đó và họ biết họ phải đứng lên từ đâu và làm những gì để trở thành một bông lúa cúi đầu.

Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu
– 実(みの)る程頭(ほどあたま)の下(さ)がる稲穂(いな là một câu thành ngữ rất hay và phổ biến ở Nhật Bản. Các bạn du học sinh hay thực tập sinh nếu đang học tập làm việc tại Nhật chắc chắn sẽ rất quen thuộc với câu thành ngữ này và tôi cũng hi vọng các bạn sẽ hiểu và học tập được triết lý trong câu thành ngữ này thông qua thời gian tại Nhật. Chúc các bạn thành công và hẹn gặp lại tại quê hương Việt Nam.

https://traumvietnam.com/thanh-ngu-nhat-bong-lua-chin-la-bong-lua-cui-dau

 

Comments are closed.